Κόλπος Γράμματα

Δεν υπάρχει δρόμος ούτε βατό μονοπάτι προς τον κόλπο Γράμματα (Gjiri i Gramës), γι' αυτό παραμένει ήσυχος ακόμη και στην καρδιά του καλοκαιριού. Κατακόρυφα βράχια πέφτουν κατευθείαν στο Ιόνιο και ο κολπίσκος είναι στενός — μόλις 100 μέτρα πλάτος περίπου — αλλά εξαιρετικά βαθύς και διάφανος, κάτι που κάνει αξέχαστο το κολύμπι και το σνόρκελινγκ μόλις ρίξουμε άγκυρα.

Ο κόλπος πήρε το όνομά του από την ελληνική λέξη γράμμα: τα βράχια του φέρουν περίπου 1.500 λαξευμένες επιγραφές, από τον 3ο αιώνα π.Χ. έως τον 16ο αιώνα μ.Χ. — η πυκνότερη συγκέντρωση αρχαίων ναυτικών χαραγμάτων σε όλη την αλβανική ακτή. Ο τόπος ξεκίνησε ως ασβεστολιθικό ορυχείο για την αρχαία ελληνική πόλη του Ωρικού, περίπου 12 χλμ. βορειότερα· τις παλαιότερες επιγραφές χάραξαν οι ίδιοι οι εργάτες του ορυχείου τον 3ο αιώνα π.Χ., και τα πληρώματα που περνούσαν συνέχισαν να προσθέτουν τα σημάδια τους για αιώνες.

Ο κόλπος Γράμματα βρίσκεται μέσα στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Καραμπουρούν-Σαζάν, που ανακηρύχθηκε το 2010 ως η πρώτη προστατευόμενη θαλάσσια περιοχή της Αλβανίας και τεκμηριωμένος οικότοπος της σπάνιας μεσογειακής φώκιας. Του αφιερώνουμε τη μεγαλύτερη στάση της εκδρομής — χρόνο για να κολυμπήσετε ως την ακτή, να δείτε τα χαμηλότερα χαράγματα και να κάνετε σνόρκελινγκ στα διάφανα νερά πριν την επιστροφή στους Δρυμάδες.

Στη διαδρομή προς και από τον κόλπο, η εκδρομή περνά από αρκετές άλλες στάσεις κατά μήκος της ακτής του Καραμπουρούν: τον κόλπο του Αγίου Ανδρέα (ένας μικροσκοπικός κολπίσκος με λευκά βότσαλα και δικό του ξωκλήσι στον βράχο)· τη Μπλε Σπηλιά, μια θαλάσσια σπηλιά λίγο μετά τον κόλπο Γράμματα, όπου το φως που διαθλάται μέσα στο νερό βάφει το εσωτερικό σε ένα ηλεκτρικό μπλε· μια μικρότερη σπηλιά σαν πετράδι, που εμείς ονομάζουμε Σπηλιά του Μπλε Διαμαντιού, με το ίδιο φωτεινό μπλε νερό· και τη Σπηλιά των Νυχτερίδων, μια βαθύτερη, σκιερή θαλάσσια σπηλιά που πήρε το όνομά της από τις νυχτερίδες που καταφεύγουν μέσα.