Gramma-baai

Er is geen weg en geen begaanbaar pad naar de Gramma-baai (Gjiri i Gramës), waardoor het er zelfs midden in de zomer stil blijft. Steile kliffen vallen recht in de Ionische Zee en de inham is smal — slechts ongeveer 100 meter breed — maar uitzonderlijk diep en helder, wat voor onvergetelijk zwemmen en snorkelen zorgt zodra we het anker uitgooien.

De baai is genoemd naar het Griekse woord grámma, „letter”: de kliffen dragen zo'n 1.500 gekerfde inscripties uit de periode van de 3e eeuw v.Chr. tot de 16e eeuw n.Chr. — de hoogste concentratie antieke zeemansgraffiti aan de Albanese kust. De plek begon als kalksteengroeve voor de antieke Griekse stad Oricum, ongeveer 12 km naar het noorden; de vroegste inscripties werden in de 3e eeuw v.Chr. door de groevewerkers zelf gemaakt, en passerende bemanningen bleven er eeuwenlang hun tekens aan toevoegen.

De Gramma-baai ligt binnen het Nationaal Zeepark Karaburun-Sazan, in 2010 uitgeroepen tot Albanië's eerste beschermde zeegebied en een gedocumenteerd leefgebied van de zeldzame mediterrane monniksrob. We geven de baai de langste stop van de tour — tijd om naar de kant te zwemmen, de lagere kerfsneden te bekijken en in het heldere water te snorkelen voordat we terugvaren naar Dhërmi.

Op de heen- en terugweg doet de tour verschillende andere stops aan langs de Karaburun-kust: de Sint-Andreasbaai (een piepkleine baai met witte kiezels en een eigen kapel op de klif); de Blauwe Grot, een zeegrot net voorbij de Gramma-baai waar licht dat door het water breekt het interieur elektrisch blauw maakt; een kleinere, juweelachtige grot die wij de Blauwe Edelsteengrot noemen, met hetzelfde gloeiend blauwe water; en de Vleermuizengrot, een diepere, schaduwrijke zeegrot genoemd naar de vleermuizen die er schuilen.